Het team van de pastorale eenheid

F1208B37

 

In een pastorale eenheid zijn minstens vier werkgroepen aan de slag.

Er is een werkgroep voor volgende domeinen:

1. verkondiging en catechese;

2. liturgie en gebed;

3. zorg voor mensen en solidariteit (diaconie)

4. werkgroep communicatie.

.

1. Werkgroep verkondiging en catechese

 FotoPieter doopavond

Een van de werkgroepen binnen de  organisatie van onze pastorale eenheid St.-Franciscus
is de groep verkondiging en catechese.
Mijn gesprekspartner is diaken Pieter Deruwe, die de coördinatie voor deze werkgroep verzekert.
Als inleiding op ons gesprek neem ik de tekst die we in het handvest van de pastorale eenheid vinden
over deze werkgroep.

Verkondiging en catechese

Een pastorale eenheid zorgt voor een rijk aanbod van eerste verkondiging en van geloofsverdieping,

gaande van de samenkomsten tot grotere activiteiten zoals een geloofsdag

of deelname aan decanale en diocesane initiatieven.

Wie zich op een sacrament voorbereidt, kan rekenen op een gastvrij onthaal

en goede begeleiding, door een gemeenschap die mee op stap gaat

in een even deugddoende als diepgaande initiatie in het geloof.(…)

Het lijkt me dus een enorm diverse opdracht.

Kan je grosso modo een overzicht geven van de verschillende vormen

die binnen onze PE bestaan?

Om te beginnen wil ik benadrukken dat het allergrootste deel van de verschillende vormen van catechese

in onze pastorale eenheid door de zes kernen zelf georganiseerd wordt.

De doop- en de volwassenencatechese worden voor het geheel van de pastorale eenheid georganiseerd.

Overal wordt bijvoorbeeld de voorbereiding op de eerste communie door lagere scholen ter plaatse georganiseerd.

We mogen de scholen en de juffen die een deel van hun lessen daarin verwerken,

erg dankbaar zijn. Wij geven enkel steun waar er een vraag is.

Bij de catechese op weg naar het heilig vormsel kunnen we vaststellen

dat de zes verschillende kernen elk op hun eigen manier de vormselcatechese organiseren.

Dit is minder een schoolse aangelegenheid. Maar ook hier mogen we vaststellen

dat we sympathie en medewerking krijgen van de scholen en meer in het bijzonder

van de leerkrachten van het zesde leerjaar.

Er is een beperkte vorm van volwassenencatechese:

Reeds enkele jaren is er een bijbelgroep die onder leiding van Stanny d’Ydewalle

telkens een deel van het Nieuwe Testament onder de loep neemt.

Hier komen mensen samen vanuit de verschillende kernen.

Ook de huwelijkscatechese valt onder volwassenencatechese.

Koppels die zich aanmelden om kerkelijk te trouwen worden stellig aangeraden

om de huwelijksvoorbereidingsnamiddag te volgen.

Dat neemt deken Luc voor zijn rekening.

De voorbereidende gesprekken die bij het koppel thuis of bij de priester/diaken gebeuren,

hebben ook een catechetisch karakter.

De voorbije jaren hebben we een heel nadrukkelijke vorm van volwassencatechese meegemaakt

bij de voorbereiding van twee zgn. ‘catechumenen’.

Dat zijn volwassenen die zich voorbereiden om gedoopt te worden.

Dan wordt er een tijdelijke groep samengesteld om die mensen gedurende een aantal maanden

intensief voor te bereiden op hun doopsel.

Deze begeleiders-catechisten drukken echt uit wat het is om ‘op weg te gaan’.

Het woord catechese betekent immers ‘de weg’.

(Jonge) mensen die catechese volgen, zijn mensen op weg, ze zijn mensen van dè Weg.

Volwassenencatechese heeft ook een raakvlak met de werkgroep liturgie.

Wanneer een tijd geleden alle lectoren uit de PE- SFX. samenkwamen,

kregen zij vervlochten met de technische informatie, ook een deel catechese mee.

Zij het dan dat die avond niet plaatsvond onder die noemer.

Maar wanneer duiding gegeven wordt bij de lezingen uit de Bijbel, dan is dat onmiskenbaar catechese.

Ook Ignace Thevelein geeft tijdens het aanleren van een (nieuw) lied op de zangavonden van de twee voorbije jaren

voortdurend impliciet en vaak ook expliciet catechese.

Nu en dan zijn de voordrachten en de films die getoond worden in de RAAT

ook catechetisch van aard.

Heel mooie voorbeelden hiervan waren de films ‘Marie Heurtin’ en

‘De kruisiging van Christus door de ogen van Pieter Brueghel’.

Tot slot is er de doopcatechese voor jonge ouders en voor ouders met kinderen van 6 tot 8 jaar.

Zoals je ziet, er gebeurt echt veel.

En de catechese gebeurt zowat verspreid over een heel mensenleven van jong tot oud,

ook met uitbreiding van de raakvlakken.

En we mogen ook de vele kleine huiskringen niet vergeten waar ouders hun kinderen een verhaal voorlezen,

iets vertellen en zo het geloof doorgeven.

(Groot-)ouders doen zo op hun manier, maar even authentiek, aan catechese.

Maar dat is hier natuurlijk geen onderwerp voor dit artikel.

Wordt catechese vooral gecoördineerd vanuit de PE

of wordt die vooral door de diverse kernen ingevuld?

Het staat hierboven: we mogen echt blij zijn dat zowat alle catechese door de plaatselijke dragende groepen

of - samen met de - basisscholen wordt georganiseerd.

En toch is er een evolutie.

Zo merkten we dat de doopcatechese niet meer haalbaar was om te organiseren per parochie.

Zo’n vier jaar geleden werd dat federaal aangepakt.

Ook de volwassenencatechese is een taak geworden die volledig op de schouders van de pastorale eenheid rust.

Is er een of andere vorm van catechese waarbij je zegt:

'Hier leveren we als PE een mooie inspanning en bijdrage?

Kan je dit nader omschrijven?'
Op vandaag is het een vaste gewoonte geworden dat alle kernen die een doopaanvraag krijgen,

de ouders een catecheseavond laten volgen.

Zeker voor een eerste kindje, maar soms komen ouders nog een keer bij een volgend kindje.

Dat is mooi; deze werking lukt.

Een jaar geleden hebben we ook - met de hulp van het CCV (Centrum Christelijk Vormingswerk) -

de vernieuwde vormselwerking van Sint-Godelieve Baliebrugge ondersteund bij hun aanpak.

Nu staan ze volledig op eigen benen. Dat was toch een zeer hoopvol teken.

 

Bestaat er zoiets als een moment waarbij je alle mensen die met catechese te maken hebben,

op een of ander moment eens samen krijgt?

Alle?! Neen, niet in zijn totaliteit. Let op: dat zou dan ook wel een erg grote groep zijn.

Zoals hoger gezegd: er zijn zeer veel mensen in de plaatselijke dragende groepen bezig met catechese.

Wij volgen voorlopig gewoon wat van aan de zijlijn.

Maar, anderzijds hebben we wél reeds een aantal deelgroepen samengebracht in het licht van hun catechesewerking.

Twee jaar geleden zaten zowat alle vormselcatechisten samen in de RAAT om elkaar te ontmoeten,

om te luisteren naar elkaars werking, een verdiepend moment.

Er werd info uitgewisseld over vieringen, liederen en teksten.

Vooral de mensen van de doopselcatechese vormen een vaste groep,

die wél op jaarbasis een paar keer samenkomen om te plannen,

te evalueren en om de viering van Lichtmis in elkaar te steken.

(voor Sint-Pieters, Sint-Godelieve M., Sint-Blasius en Sint-Jan).

Waar droom jij als voortrekker voor de verkondiging en catechese nog van om te realiseren?

Eigenlijk sluit het aan bij de vorige vraag.

Ik denk dat het een goede zaak zou zijn,

mochten de verschillende deel-catechesegroepen toch minstens tweejaarlijks eens samenkomen.

Dat geeft bemoediging; het is het moment om uitdrukkelijk te danken voor zoveel inzet;

mensen voelen dat ze niet alleen staan in hun werk.

Maar natuurlijk, de jaren gaan snel en er zijn een aantal catecheseactiviteiten

die met een hoge frequentie doorgaan, zoals de doopselcatechese.

Bovendien is niet iedereen vragende partij om zo grensoverschrijdend te vergaderen.

Het blijken nochtans meestal zeer deugddoende momenten te zijn.

Het is echt een wens, een droom om gezinsvieringen vanuit de pastorale eenheid

aan te bieden met een geïntegreerde catechesebeurt voor- of nadien.

Zoiets gebeurt nu reeds op een paar plaatsen in het bisdom (en rond de cathedra van de bisschop in het bijzonder).

Onze bisschop Lode Aerts vraagt daar in de beleidsbrief nadrukkelijk om. Dat zou iets moois zijn.

 

Op korte termijn?
Hier moeten we positief zijn en zeggen:

in veel kernen gebeurt de voorbereiding van eerste communie en heilig vormsel behoorlijk goed tot zeer goed.

We zullen blij zijn wanneer dat verder zo kan blijven.

Wij kunnen slechts paraat staan om vragen en prangende noden op te vangen.

Voor de rest moeten we blijven vertrouwen op de dynamiek,

de draagkracht en de veerkracht van de plaatselijke groepen

om steeds nieuwe mensen te zoeken om de werking uit te bouwen en door te geven.

Op langere termijn?

We zijn hier allemaal benieuwd naar... hoopvol, én bezorgd.

Niemand die écht weet hoe de toekomst van onze concrete Kerk om ons heen zal verlopen.

We zien natuurlijk de versnelde veroudering van het kerkpubliek.De deelname van jonge mensen aan het kerkelijk gebeuren na het ontvangen van de bovenstaande sacramenten blijft uit.

Daar zit net een grote spanning, én tegelijkertijd de grote uitdaging voor de toekomst:

Er blijft elk jaar een groot aantal mensen om een kerkelijk sacrament vragen.

En op weg naar een sacrament wordt een stuk catechese verwacht.

De groep mensen die geschoold is én bereid om die catechese te geven wordt kleiner.

Het zal in de verdere toekomst zeker samensmelting,

samenwerking vragen over de parochiegrenzen heen

om dat alles grondig en kwalitatief te kunnen blijven aanbieden.

Bedankt Pieter voor de tijd die je wou vrijmaken voor dit interview, want je bent een bezige bij en time is …

© Pieter Deruwe en Marnix Van Belle

 

2. Werkgroep liturgie en gebed

 

WerkgroepLiturgie

 

In  onze pastorale eenheid St.- Franciscus is de verzorgde liturgie één van de belangrijke uitdagingen! Er is een dragende groep die deze zorg voor het geheel van de pastorale eenheid behartigt. De voorzitter van deze groep is deken Luc Deschodt. Hij is deze week onze gesprekspartner.

Luc, kan je eerst en vooral iets kwijt over de leden en de samenstelling van die werkgroep?

Mensen houden van een mooie liturgie. In al onze plaatselijke parochies doen we daar grote inspanningen voor. Velen zijn daarbij betrokken. Maar om het geheel te sturen komen we een paar keer op een jaar samen met een werkgroep die uit een 9-tal leden bestaat: naast de priesters en diakens ook zuster Lieve Deseure, Wilfried Vanhooren, Cecile Busschaert, Jan Dewulf en Martin Vanhevel.

Is er alleen een overkoepelende werkgroep voor het hele kerkelijke jaar of zijn er deelgroepen voor de verschillende periodes?

Inderdaad, naast de overkoepelende werkgroep is er ook een deelgroep die samenkomt om de liturgie van de advent en van de veertigdagentijd voor te bereiden. In de sterke tijden proberen we de verbinding te maken tussen de boodschap van de advent en de vasten én de concrete zorg voor de medemens in nood via de actie Welzijnszorg of Broederlijk Delen.

Zijn er ook nog liturgische groepen in de plaatselijke kernen? Hoe verloopt de samenwerking hiermee?

Vroeger waren er verschillende werkgroepen maar die zijn nu samengebracht in één werkgroep die het geheel behartigt met een deelwerkgroep voor de sterke tijden. Alle kernen van de pastorale eenheid zijn op de een of andere manier betrokken in die werkgroepen.

Wat zijn de belangrijkste punten waar de werkgroep liturgie zich over buigt? Gaat dit alleen over het opstellen van de vieringen, of komt er veel meer bij kijken?

Het opstellen van de vieringen is niet onze grootste zorg. Dat gebeurt elke week met veel aandacht op het secretariaat en daartoe hebben we toegang tot een rijke documentatie van liturgische teksten. Onze zorg is ietwat ruimer. Enkele vragen die ons bezighouden: hoe kunnen we ondersteuning bieden aan de lectoren; hoe kunnen we nieuwe liederen binnenbrengen in de liturgie? Hoe kunnen we het samen bidden en de samenzang bevorderen? Elke gemeenschap heeft een beetje zijn ‘couleur locale’ en dat is mooi, maar hoe kunnen we tezelfdertijd bijvoorbeeld de schatten van de kerkmuziek voor iedereen toegankelijk maken? We organiseerden al een bijeenkomst voor alle lectoren en reeds twee maal een liedavond om nieuwe liederen aan te leren. Zo maken we voor de sterke tijden ook volgboekjes die in elke kerk kunnen worden gebruikt. We gaan op weg ook met respect voor de eigenheid van elke gemeenschap. 

Een voorlaatste vraag: hoe ziet volgens jullie een mooi verzorgde liturgie er uit? Welke factoren moeten hiervoor samenkomen?

Wat is een kwalitatief mooie liturgie? Dat hangt van heel veel factoren af.
Mensen moeten zich welkom voelen in de kerk. Iemand die je bij het onthaal je liedboek of een vouwblaadje ter hand stelt, is een meerwaarde. Je moet je ook ‘aangesproken’ voelen. Het woord dat klinkt, is meer dan een mensenwoord. Het is een woord van God. De wijze waarop het Woord weerklinkt, maakt een verschil uit. Verzorgde muziek, voorzang, koorzang en samenzang zijn van onschatbare waarde. Ook het ‘samen’ bidden is een heel belangrijke manier om je geloof uit te drukken. Stiltemomenten, opstaan bij bepaalde momenten, of neerzitten, het heeft allemaal een betekenis. Waar er misdienaars zijn, is de liturgie nog mooier. Ook de aankleding, de opstelling van het kerkmeubilair, de netheid van het kerkgebouw, de wierook… het speelt allemaal een rol. In de liturgie moet je kunnen thuiskomen, tot rust komen, je opgeroepen voelen. In elke viering is er een woord dat kan blijven hangen en waarvan je weer een hele tijd  kan leven. Liturgie is niet het werk van één iemand maar een samenklinken van veel factoren en niet in het minst de deelname van elke aanwezige. 

En nu we toch bijna aan de wensen voor het burgerlijk nieuwe jaar toe zijn: wat is jouw grootste wens i.v.m. liturgie binnen de pastorale eenheid?

Ik heb een dubbele wens.
1) dat we op elke plek in onze pastorale eenheid blijven inzetten op heel mooie liturgie. En we hebben daartoe de mensen en de middelen. Ik ben daar ook zeer dankbaar voor.

2) We hebben ook een pijn. We kunnen sinds korte tijd niet meer elke week op elke plek de eucharistie vieren. Dat is voor velen een echte verlieservaring. Maar het zegt ook hoe belangrijk het is om samen de eucharistie te kunnen vieren. Mijn tweede wens is dat we ook leren thuis komen in een andere gemeenschap. De liturgie en bij uitstek de eucharistie is een zeer belangrijke plaats waar we het geloof beleven en doorgeven. Het middelpunt van de eucharistie is niet het eigen kerkgebouw. Het middelpunt is de levende Heer! Hij maakt van ons een echte gemeenschap! We kunnen mekaar heel veel dienst bewijzen om een gemeenschap te worden waar iedereen zich thuis kan voelen. Het is een weg die we met geduld en veel hoop mogen samen gaan.

3. Werkgroep diaconie ( zorg voor mensen en solidariteit )

Meer info en een foto van werkgroep volgt

4. De werkgroep communicatie

Werkgroep Communicatie

De leden van de werkgroep: Bart Vercaemer, Cécile Busschaert, Marleen Deschaght,

Luc Deschodt, Laurence Binst en Marnix Van Belle.
Niet op de foto: Koen Vercauteren

Wat is de taak van deze groep?

In het handvest van het bisdom voor de pastorale eenheden lezen we hierover het volgende:

… “die werkgroep communicatie staat ervoor in dat alle informatie zo goed mogelijk de doelgroepen bereikt,

zowel intern als extern. De werkgroep kiest daarvoor telkens de juiste instrumenten

(Kerk & leven, persbericht, infofolder, affiche, website, e-mail, facebook…) en probeert die kwaliteitsvol te hanteren…”

Deze groep kwam voor de eerste keer samen eind november 2016.

Toen hebben wij eerst gekeken naar wat er van de groep communicatie verwacht werd.

Deze vergadering vond dus plaats voor de start van de PE en een eerste gedachte was:

we moeten ons kunnen profileren met een logo dat meteen duidelijk kan maken

dat we het hebben over ene publicatie, een activiteit, … van de pastorale eenheid.

Vandaar de wedstrijd voor het logo met het mooie ontwerp van diaken Pieter als winnaar.

Om deze wedstrijd breder te verspreiden dan bij de lezers van Kerk & Leven en de vaste kerkgangers

werd er gediscussieerd over een nieuwsbrief.

Binnen de groep was er een duidelijke eensgezindheid om hiermee te starten

en ondertussen is de vierde nieuwsbrief al verschenen.

Het is de bedoeling dat die maandelijks verschijnt met uitzondering van de zomervakantie.

We zochten ook naar wat we al hadden op het gebied van communicatie

en kwamen bij twee grote kanalen uit: Kerk & Leven en de website.

Beide kanalen werken goed en kennen een trouw lezers- en bezoekerspubliek.

Dit betekent echter niet dat we deze beide middelen niet kritisch kunnen en zullen bekijken.

De afspraak werd dan ook gemaakt om de eerstvolgende vergadering dit blad

onder het vergrootglas te houden en in een volgende bijeenkomst de website.

Wij tastten ook al eens de mogelijkheden van een facebookpagina en twitteraccount voor de pastorale eenheid af,

maar hier willen we een rustig over nadenken en met verschillende mensen overleggen

of dit kanalen zijn die we voor zaken gerelateerd met de PE nuttig kunnen gebruiken.

De tweede vergadering vond midden februari plaats

en daar hebben we dit eigenste blad eens heel kritisch bekeken.

Het geheel van Kerk & leven werd als meer dan OK bevonden, zeker naar inhoud.

Naar de vorm toe zullen we waarschijnlijk wel moeten zoeken naar wat meer eenheid.

Een voorbeeld: in nr. 8 hadden we bijvoorbeeld 3 artikels bij 3 vroegere parochies

met als titel Aswoensdag.

Waar we kunnen zullen we in de toekomst zeker geheel naar voor komen,

zonder de eigenheid van elke kern uit het oog te verliezen.

Daarnaast waren er nog verschillende andere suggesties en die komen hier later zeker nog aan bod.

Maar voor we daar op ingaan, zullen deze punten eerst voorgelegd worden

in een volgende redactieraad van Kerk & Leven.

Daar zal dan verder gediscussieerd worden of we deze suggesties al dan niet aannemen.

En daarmee leg ik ook de nadruk op de belangrijkste taak van de werkgroep communicatie:

alle groepen die met publicaties naar buiten komen positief ondersteunen.

Hebt u frisse ideeën om de communicatie i.v.m. pastorale eenheid te verbeteren,

stuur mij gerust een bericht: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

© Marnix Van Belle